Waarom 'prikt' koolzuur op je tong?

3 maanden geleden | gesloten | deel via Facebook:

Hermantje (897)

Koolzuur in frisdrank is gewoon koolstofdioxide. Datzelfde koolstofdioxide in de lucht prikkelt de tong ook niet. Waarom opgelost dan wel?

Er mag best een scheikundig antwoord worden gegeven, hier heb ik niks op tegen :)

Trefwoorden

Klik hier om de 3 antwoorden te lezen.

3 Antwoorden

Sorteren op: Waardering· Datum

De vraagsteller koos dit antwoord als beste:

cestbiencovitz (1766)

Waarschijnlijk door de bubbels. Elk ander gas zou dat eveneens doen. Maar technisch is koolzuurgas het meest praktisch.

Toegevoegd na 47 minuten:
Koolzuurgas kan via het enzym carbonzuuranhydrase-4 de smaakpapillen voor zuur prikkelen, maar dat is wat anders dan de priksensatie.

Toegevoegd na 54 minuten:
In tegenstelling tot het bovenstaande geeft de nationale wetenschapsquiz van 2010 het volgende antwoord:

In onze tong zitten verschillende soorten zenuwuiteinden die gespecialiseerd zijn in het waarnemen van omgevingsfactoren die een schadelijke invloed op het organisme kunnen hebben, zoals druk, temperatuur of chemische stoffen. Deze receptoren, ook wel nociceptoren genoemd, geven bij stimulering een kleine prikkel af naar de zenuwcellen in het ruggenmerg, die de prikkels weer doorgeven aan de hersenstam. Hier worden de prikkels waargenomen als pijn. Koolzuur is een chemische stof waarop chemosensitieve nociceptoren reageren. De kleine bellen, waaruit het koolzuur vrijkomt, veroorzaken dus allemaal kleine pijnprikkels.
Door een experiment met het drinken van priklimonade in een hogedrukkamer (3,4 atmosfeer, in plaats van 1 atmosfeer) is bewezen dat het echt gaat om het koolzuur, en niet het uit elkaar klappen van de bellen. In de hogedrukkamer wordt belvorming namelijk voorkomen, maar de proefpersonen voelden nog steeds dezelfde prikkelsensatie op hun tong. Ook de temperatuur van de bellen heeft niks te maken met de prikkelsensatie in je mond.

Toegevoegd na 1 uur:
Of het verhaal van de nationale wetenschapsquiz waar is weet ik niet. Je kunt CO2 ook inademen. 12% van de ingeademde sigarettenrook bestaat uit CO2. En dat prikt totaal niet.
http://www.chemischefeitelijkheden.nl/Uploads/Magazines/CF-44-206-tabak.pdf

Toegevoegd na 1 uur:
Nog eens verder gelezen. Het schijnt dat niet koolzuurgas, maar koolzuur de nociceptoren prikkelen. Ingeademd CO2 geeft dan de prikkel niet. CO2 vormt met water koolzuurgas. Het enzym carbonzuur anhydrase bevordert de aanmaak van koolzuur. En dat prikkelt dan die receptoren. Zo is het verhaal erbij.

Toegevoegd na 1 uur:
Na nog een ronde verder lezen:
De standaard verklaring voor de priksensatie is dat de bubbels verantwoordelijk zijn.
Enkele jaren geleden (ik meen in 2009) wees onderzoek in de richting van de nociceptoren.
Het zijn dus twee verklaringsmodellen die naast elkaar bestaan.

Bronnen:

3 maanden geleden

| 8 reacties

Reddie (1313)

Dat is een kwestie van hoeveelheid. De CO2 in een belletje fris is pure CO2, in de lucht die je inademt is het maar heel dunnetjes.
Als je dorst hebt, verandert een druppel water daar niets aan. Een heel glas water wel.
Niets scheikundigs, helaas.

Toegevoegd na 1 uur:
CO2 in het bubbeltje is 100%, in de lucht 0,04%.
Dus 2500 keer zo geconcentreerd.

3 maanden geleden

| 5 reacties

Edraket (1077)

Als CO2 in water wordt opgelost vormt het H+ ionen.

Dit gebeurt via de reactie:
CO2 + H2O geeft H2CO3

Het H2CO3 vormt daarna ionen volgens de reactie:
H2CO3 geeft H+ en HCO3-

Het H+ is een sterker zuur dan het HCO3- basisch is.

De PH van water verzadigd met CO2 is ongeveer 4

Het is dus een zwak zuur.

Het zuur activeert de receptoren op de tong hetgeen een prikkelend gevoel geeft.

Het met CO2 verzadigde water dat je drinkt is 100% zuur. Er zijn dus heel veel moleculen aanwezig.
Het CO2 in de lucht reageert ook met het speeksel op je tong maar dit CO2 is sterk verdund waardoor het zuur niet is te proeven.

3 maanden geleden

| 4 reacties